Ο ιερέας των Φαράσων της Καππαδοκίας, με τις προσευχές του οποίου θεραπεύονταν χριστιανοί και μουσουλμάνοι, βάπτισε τον Όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη, του έδωσε το όνομά του και συνόδευσε το ποίμνιό του στον δρόμο της προσφυγιάς ως την κοίμησή του στην Κέρκυρα.
Στις 10 Νοεμβρίου η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκη. Όσιους ονομάζει η Εκκλησία τους αγίους που έζησαν ως μοναχοί. Ο πατήρ Αρσένιος υπηρέτησε ως ιερέας πάνω από πενήντα χρόνια στα Φάρασα, ένα χωριό της Καππαδοκίας, της περιοχής στην καρδιά της Μικράς Ασίας, στη σημερινή Τουρκία, όπου έζησαν κάποτε ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος. Το καλοκαίρι του 1924, μία εβδομάδα πριν οι Φαρασιώτες εγκαταλείψουν για πάντα τα σπίτια τους, βάπτισε ένα βρέφος και του έδωσε το δικό του όνομα. Το βρέφος εκείνο έγινε μοναχός στο Άγιον Όρος, και η Εκκλησία το τιμά σήμερα ως τον Όσιο Παΐσιο τον Αγιορείτη.
Τα περισσότερα από όσα γνωρίζουμε για τον Άγιο Αρσένιο τα συγκέντρωσε ο ίδιος ο Όσιος Παΐσιος. Αφού έκανε την ανακομιδή των λειψάνων του το 1958, γύρισε από τόπο σε τόπο αναζητώντας τους ηλικιωμένους Φαρασιώτες που είχαν σκορπιστεί στην Ελλάδα, και κατέγραψε όσα άκουσε από εκείνους που τον είχαν γνωρίσει. Οι γραμμές που ακολουθούν βασίζονται στο βιβλίο του Ο Πατήρ Αρσένιος ο Καππαδόκης.
Σε αυτό το άρθρο
Το παιδί που σώθηκε από τα νερά
Ο Άγιος Αρσένιος γεννήθηκε γύρω στο 1840 στα Φάρασα, το σημαντικότερο από τα έξι χριστιανικά χωριά της ομώνυμης περιοχής. Στο βάπτισμα πήρε το όνομα Θεόδωρος. Ο πατέρας του, ο Ελευθέριος, ήταν δάσκαλος, και η μητέρα του λεγόταν Βαρβάρα. Πέθαναν και οι δύο όταν τα παιδιά ήταν ακόμη μικρά, και τον Θεόδωρο και τον αδελφό του τον Βλάσιο τους μεγάλωσε η αδελφή της μητέρας τους.
Μια μέρα, καθώς τα δύο αδέλφια περνούσαν ένα ρέμα για να πάνε σε ένα χωράφι, τα φουσκωμένα νερά παρέσυραν τον Θεόδωρο. Ο Βλάσιος επικαλέστηκε τον Άγιο Γεώργιο, του οποίου το εκκλησάκι βρισκόταν κοντά. Αμέσως ο Θεόδωρος βρέθηκε δίπλα του και του είπε ότι ένας καβαλάρης ντυμένος σαν μοναχός τον έβγαλε από το νερό. Από εκείνη την ημέρα το παιδί αποφάσισε να γίνει μοναχός. Ο Βλάσιος υπηρέτησε κι αυτός τον Θεό με τον τρόπο του, ως δάσκαλος της βυζαντινής μουσικής στην Κωνσταντινούπολη.
Για να μορφωθεί, ο Θεόδωρος στάλθηκε στη Νίγδη, πόλη της Καππαδοκίας, όπου τον φρόντισε μια αδελφή του πατέρα του, που ήταν δασκάλα. Εκείνη τον έστειλε έπειτα σε συγγενείς στη Σμύρνη, για να συνεχίσει τις σπουδές του. Εκεί σπούδασε ελληνικά και εκκλησιαστικά και έμαθε αρμενικά, τουρκικά και λίγα γαλλικά. Στις διακοπές μάζευε τα παιδιά της γειτονιάς και τα μάθαινε να διαβάζουν και να γράφουν από τα βιβλία της Εκκλησίας.
Μοναχός και ιερέας στο χωριό του
Γύρω στα είκοσι έξι του, ο Θεόδωρος εισήλθε στη Μονή του Τιμίου Προδρόμου, που λεγόταν και Μονή Φλαβιανών, κοντά στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Εκεί εκάρη μοναχός και πήρε το όνομα Αρσένιος. Ο Μητροπολίτης Καισαρείας Παΐσιος Β΄, Φαρασιώτης και ο ίδιος, τον χειροτόνησε διάκονο και τον έστειλε στο χωριό του να μαθαίνει γράμματα στα παιδιά. Γύρω στο 1870, όταν ήταν περίπου τριάντα ετών, χειροτονήθηκε ιερέας στην Καισάρεια. Έλαβε το αξίωμα του αρχιμανδρίτη, τιμή που δίνει η Εκκλησία στους ιερομονάχους, και την ευλογία να είναι πνευματικός, δηλαδή να εξομολογεί τους πιστούς και να καθοδηγεί τις ψυχές τους.
Μετά τη χειροτονία του πήγε στα Ιεροσόλυμα να προσκυνήσει τον Πανάγιο Τάφο. Όταν επέστρεψε, ο κόσμος άρχισε να τον λέει Χατζηεφέντη. Χατζής λεγόταν όποιος είχε προσκυνήσει τους Αγίους Τόπους, και εφέντης ήταν μια τουρκική λέξη τιμής που σημαίνει «κύριος». Με αυτό το όνομα τον αποκαλούσαν ως το τέλος της ζωής του και οι χριστιανοί και οι μουσουλμάνοι της περιοχής. Πήγε στα Ιεροσόλυμα άλλες τέσσερις φορές, και κάθε φορά περπατούσε πέντε μέρες ως το λιμάνι της Μερσίνας, απ' όπου έπαιρνε το πλοίο.
Τα Φάρασα ζούσαν επί αιώνες κάτω από τουρκική εξουσία, και το σχολείο των χριστιανών το έβλεπαν με καχυποψία. Γι' αυτό ο πατήρ Αρσένιος το λειτουργούσε με μεγάλη προσοχή, για να μην τραβήξει την προσοχή της εξουσίας. Τα παιδιά δεν είχαν θρανία και μάθαιναν γονατιστά πάνω σε κατσικίσια ή προβατίσια τομάρια. Κάποτε τα μαθήματα γίνονταν σε ένα εκκλησάκι της Παναγίας λαξευμένο στον βράχο, ψηλά πάνω από έναν γκρεμό.
Ο γιατρός όσων δεν είχαν γιατρό
Ο Όσιος Παΐσιος γράφει ότι στα Φάρασα και σε όλη την περιοχή δεν υπήρχε άλλος γιατρός εκτός από τον πατέρα Αρσένιο, που ήταν δάσκαλος και γιατρός ψυχών και σωμάτων. Συνταγές δεν έδινε. Ρωτούσε τον άρρωστο τι είχε, για να ξέρει ποια ευχή να του διαβάσει, τον σταύρωνε με το Ιερό Ευαγγέλιο και του διάβαζε ευχές από το Ευχολόγιο, το βιβλίο προσευχών του ιερέα. Οι Φαρασιώτες έλεγαν αργότερα ότι μόνο στην Ελλάδα έμαθαν τι σημαίνει να πηγαίνεις στον γιατρό, και όσοι τους άκουγαν εκεί απορούσαν.
Όταν το Ευχολόγιο δεν είχε ευχή για κάποια ανάγκη, ο Άγιος Αρσένιος έθετε την ανάγκη αυτή ενώπιον του Θεού με τα λόγια των Ψαλμών. Είχε ορίσει έναν ψαλμό για κάθε ανάγκη των ανθρώπων, και ο Όσιος Παΐσιος διαφύλαξε αυτή την τάξη και την παρέδωσε, προσθέτοντας ο ίδιος τις χρήσεις των δύο τελευταίων ψαλμών. Τον πρώτο Ψαλμό, που αρχίζει με το «Μακάριος ανήρ» και παρομοιάζει τον δίκαιο με δέντρο φυτεμένο κοντά στα νερά, τον διάβαζε όταν φύτευαν δέντρο ή αμπέλι, για να καρποφορήσει. Τον δεύτερο Ψαλμό τον διάβαζε για όσους πήγαιναν σε συμβούλια και συνελεύσεις, να τους φωτίσει ο Θεός. Τον όγδοο Ψαλμό τον διάβαζε για όσους έπασχαν από δαίμονες ή από πονηρούς ανθρώπους. Το Ευαγγέλιο το διάβαζε στις βαρύτερες ασθένειες, σε τυφλούς, κωφάλαλους και παράλυτους και σε όσους βασανίζονταν από ακάθαρτα πνεύματα.
Έρχονταν σ' αυτόν όλοι όσοι είχαν ανάγκη, χριστιανοί και μουσουλμάνοι. Κάποτε του έφεραν έναν Τούρκο που δεν μπορούσε να μιλήσει, και ενώ ο πατήρ Αρσένιος διάβαζε από πάνω του το Ευαγγέλιο, ο άνθρωπος άρχισε να μιλά πριν τελειώσει η ανάγνωση. Άλλη φορά, ένας Τούρκος από γειτονικό χωριό βεβήλωσε τον αγιασμό της εορτής του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, και το κεφάλι του γύρισε προς τα πίσω. Τον έφεραν στον Άγιο Αρσένιο, αλλά ο πατήρ Αρσένιος τον κράτησε μία εβδομάδα χωρίς να του διαβάσει καμία ευχή. Στον ψάλτη του, που απορούσε για την καθυστέρηση, είπε ότι ο άνθρωπος ήταν ξεροκέφαλος και ότι, αν θεραπευόταν αμέσως, θα ξαναπήγαινε να βεβηλώσει τον αγιασμό. Μετά από μία εβδομάδα του διάβασε, το κεφάλι του γύρισε στη θέση του, και ο πατήρ Αρσένιος τον συμβούλευσε από τότε και στο εξής να προσκυνά από μακριά τα ιερά των χριστιανών και να απομακρύνεται.
Όσοι δεν μπορούσαν να έρθουν του έστελναν ένα ρούχο του αρρώστου· εκείνος προσευχόταν πάνω του και το έστελνε πίσω. Για όλα αυτά δεν δεχόταν ποτέ χρήματα ή δώρα και δεν άγγιζε καν τα χρήματα με το χέρι του. Σε όσους επέμεναν έλεγε: «Η πίστη μας δεν πουλιέται».
Ο Όσιος Παΐσιος άκουσε επίσης από τους Φαρασιώτες για ένα περιστατικό σε ένα εκκλησάκι της Παναγίας χτισμένο στην άκρη ενός γκρεμού, όπου ανέβαινε κανείς από σαράντα σκαλοπάτια λαξευμένα στην πέτρα και άλλα εκατόν είκοσι ξύλινα. Μετά τη Θεία Λειτουργία, ο πατήρ Αρσένιος βγήκε στον ξύλινο εξώστη του εκκλησακιού, μια σανίδα ξεκαρφώθηκε, και εκείνος έπεσε στον γκρεμό. Ένας χωρικός που τον είδε να πέφτει κατέβηκε βιαστικά και τον βρήκε σώο αλλά ακίνητο. Όταν άπλωσε το χέρι προς αυτόν, ο πατήρ Αρσένιος του είπε: «Μη με αγγίζεις! Δεν έχω τίποτα!» Δεν κουνιόταν, γιατί ήταν συγκλονισμένος από όσα έζησε: είχε νιώσει σαν βρέφος στην αγκαλιά της μητέρας του, επειδή μια Γυναίκα τον είχε πιάσει καθώς έπεφτε.
Η άσκηση κρυμμένη κάτω από την αυστηρότητα
Με τον εαυτό του ο Άγιος Αρσένιος ήταν πολύ αυστηρός. Νήστευε Δευτέρα, Τετάρτη και Παρασκευή χωρίς να πίνει ούτε νερό ως τη δύση του ηλίου, και έκανε μετάνοιες, δηλαδή γονυκλισίες ως το έδαφος, και για όσους δεν μπορούσαν να τις κάνουν μόνοι τους. Την Τετάρτη και την Παρασκευή κλεινόταν στο κελί του για προσευχή. Αυτές τις μέρες κανείς στα Φάρασα δεν τον ενοχλούσε, και οι άρρωστοι έπαιρναν χώμα από το κατώφλι του κελιού του και το έβαζαν στο σημείο που πονούσε, για να θεραπευτούν. Περπατούσε σχεδόν πάντα ξυπόλυτος και φορούσε παπούτσια μόνο όταν επρόκειτο να συναντήσει ανθρώπους. Δεν καβάλησε ποτέ ζώο, όσο μακρύς κι αν ήταν ο δρόμος, και το γαϊδουράκι που έπαιρνε μαζί του κουβαλούσε μόνο το φορτίο. Στις μεγάλες γιορτές αγρυπνούσαν όλη τη νύχτα, από τη δύση ως την ανατολή του ηλίου, τις περισσότερες φορές μόνο αυτός και ο ψάλτης του, ο Πρόδρομος.
Την αγιότητά του την έκρυβε με προσοχή. Έδειχνε κάποτε στριφνός, παράξενος ή ακόμη και λαίμαργος, για να μην τον επαινούν οι άνθρωποι, και την άδικη κατηγορία τη δεχόταν με χαρά. Τα γελαστά του μάτια όμως τον πρόδιδαν, και όσοι τον γνώριζαν χρόνια δεν ξεγελιούνταν. Όταν κάποιος του έλεγε ότι είναι άγιος, τον έκοβε με αυστηρά λόγια. Θέλησαν να τον κάνουν επίσκοπο, και εκείνος απάντησε: «Δεν γίνομαι, γιατί φοβάμαι την υπερηφάνεια». Ούτε η παράκληση του Πατριάρχη Ιεροσολύμων, που του διαβιβάστηκε μέσω του αδελφού του Βλασίου, δεν τον έπεισε.
Ο Όσιος Παΐσιος λέει γι' αυτόν ότι κήρυξε την ορθή πίστη με την ορθόδοξη ζωή του και τον συνοψίζει έτσι: «Λίγα λόγια, πολλά θαύματα». Μέσα από τον σκληρό του φλοιό έκρυβε τον πνευματικό του γλυκό καρπό. Ήταν πολύ αυστηρός πατέρας για τον εαυτό του και πολύ στοργικός για τα πνευματικά του παιδιά.
Η βάπτιση του Αυγούστου 1924
Μετά τον πόλεμο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, τα δύο κράτη συμφώνησαν το 1923 σε ανταλλαγή πληθυσμών: οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Μικράς Ασίας θα μετακινούνταν στην Ελλάδα και οι μουσουλμάνοι της Ελλάδας στην Τουρκία. Οι Φαρασιώτες ήταν από τους τελευταίους που εγκατέλειψαν τη γη τους. Ο πατήρ Αρσένιος γνώριζε πολλά χρόνια πριν ότι θα έρθει αυτή η μέρα, γιατί του το είχε αποκαλύψει ο Θεός, και παρότρυνε τους ανθρώπους να μαζεύουν χρήματα για τον δρόμο. Έναν χρόνο πριν από την αναχώρηση, μια ανήσυχη γυναίκα ήρθε σ' αυτόν, κι εκείνος της είπε να κάνει ήσυχη τις δουλειές της, γιατί έμενε ακόμη ένας χρόνος.
Στις 25 Ιουλίου 1924, ανήμερα της Αγίας Άννης, γεννήθηκε ένας γιος στο σπίτι του Προδρόμου Εζνεπίδη, που ήταν τότε ο προεστός της χριστιανικής κοινότητας των Φαράσων, και της συζύγου του Ευλαμπίας. Αυτός ο Πρόδρομος ήταν άλλος από τον ψάλτη του πατρός Αρσενίου. Ο πατέρας του βρέφους αγαπούσε πολύ τον πατέρα Αρσένιο, τον πνευματικό της οικογένειας. Στις 7 Αυγούστου, μία εβδομάδα πριν από την αναχώρηση, ο Άγιος Αρσένιος βάπτισε όλα τα αβάπτιστα παιδιά του χωριού, ώστε, ό,τι κι αν τους συνέβαινε στον δρόμο, να έχουν δεχθεί τον Χριστό και να έχουν αναγεννηθεί στην κολυμβήθρα του τόπου τους.
Οι γονείς ήθελαν να δώσουν στο βρέφος το όνομα του παππού, Χρήστος, κατά το έθιμο του τόπου. Ο πατήρ Αρσένιος δεν συμφώνησε. Τους είπε ότι, αν είναι φυσικό να θέλουν εκείνοι να αφήσουν κάποιον στο πόδι του παππού, εξίσου φυσικό είναι και ο ίδιος να θέλει να αφήσει έναν καλόγερο στο πόδι του. Έπειτα γύρισε στη νονά και της είπε: «Αρσένιο θα τον πεις!»
Είτε ενήργησε εδώ η προσευχή του πατρός Αρσενίου είτε το χάρισμά του να βλέπει τα μέλλοντα, και τα δύο φανερώνουν την αγιότητά του. Το παιδί μεγάλωσε ακούγοντας ιστορίες για τον Χατζηεφέντη και στα πέντε του χρόνια έλεγε ήδη ότι θα γίνει καλόγερος.
Μετά τις βαπτίσεις, ο πατήρ Αρσένιος έσκαβε μία ολόκληρη εβδομάδα για να κρύψει τα ιερά σκεύη, άλλα στον ναό των Αγίων Μαρτύρων Ιωνά και Βαραχησίου και άλλα στο νεκροταφείο, για να μη βεβηλωθούν, αφού δεν μπορούσαν να τα πάρουν μαζί τους.
Ο δρόμος της προσφυγιάς
Στις 14 Αυγούστου 1924, αφού οι Τούρκοι τους έβγαλαν από τα σπίτια τους, οι Φαρασιώτες ξεκίνησαν. Ο πατήρ Αρσένιος είχε περάσει τα ογδόντα. Το συμβούλιο του χωριού όρισε τρεις νέους να τον συνοδεύουν και του ετοίμασε ζώο να καβαλήσει, αλλά εκείνος περπάτησε, όπως όλη του τη ζωή. Ο πρώτος σταθμός ήταν στα Αχιαβούδια (Γιαχιαλί), όπου γιόρτασαν την Κοίμηση της Θεοτόκου. Εκεί ο πατήρ Αρσένιος θυμήθηκε ότι είχε αφήσει πάνω στην Αγία Τράπεζα του ναού των Αγίων Ιωνά και Βαραχησίου ένα τεμάχιο από τα λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Γύρισε μόνος του, με τα πόδια, ως τα Φάρασα και πίσω, εξήντα χιλιόμετρα συνολικά, για να το πάρει μαζί του.
Η εξουσία τούς είχε δώσει έναν χωροφύλακα να τους φυλάει στον δρόμο. Ανάμεσα σε δύο χωριά, ένας καβαλάρης Τούρκος πλησίασε θυμωμένος και ρώτησε γιατί δεν πετούν κάπου τον γέρο παπά να τον ξεφορτωθούν. Ο πατήρ Αρσένιος του είπε μόνο να πάει στον δρόμο του, και ο άνθρωπος έπεσε από το άλογο ύστερα από είκοσι περίπου μέτρα. Ο χωροφύλακας φώναξε στα τουρκικά: «Σεν σιν αζίζ!», δηλαδή «Εσύ είσαι άγιος!», και από τότε φερόταν στον πατέρα Αρσένιο με κάθε σεβασμό.
Στη Νίγδη, ο πατήρ Αρσένιος διάβασε το Ευαγγέλιο στην κόρη ενός πλούσιου ανθρώπου, που τη βασάνιζε ακάθαρτο πνεύμα, και η κοπέλα θεραπεύτηκε. Ο πατέρας της επέμενε να του δώσει χρήματα, φοβούμενος ότι η κόρη του θα αρρώσταινε ξανά αν ο πατήρ Αρσένιος δεν τα δεχόταν. Τότε ο Άγιος Αρσένιος άδειασε τα χρήματα στο χώμα και του είπε ότι, αν δεν θέλει να ξαναρρωστήσει η κόρη του, να τα μαζέψει με τα χέρια του και να τα μοιράσει στους φτωχούς. Ο άνθρωπος έκανε ακριβώς αυτό.
Στο πλοίο, σε όσους στενοχωριούνταν ότι δεν μπορούσαν να κρατήσουν τη νηστεία, είπε να τρώνε χωρίς έγνοια ό,τι έβγαινε από την κατσαρόλα. Ο ίδιος κρατούσε το κριθαρένιο ψωμί του, από το οποίο έδινε και σε άλλους, και τους παρακαλούσε να μην κοιτάζουν εκείνον, γιατί είναι καλόγερος. Από τα Φάρασα ακόμη τους είχε πει πολλές φορές ότι στην Ελλάδα θα ζήσει μόνο σαράντα μέρες και ότι θα πεθάνει σε ένα νησί.
Το πλοίο έφτασε στον Πειραιά ανήμερα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, στις 14 Σεπτεμβρίου 1924 με το παλαιό ημερολόγιο, και οι Φαρασιώτες γιόρτασαν με χαρά την ημέρα που πάτησαν το χώμα της Ελλάδας. Έμειναν έπειτα τρεις εβδομάδες σε στρατόπεδο περιφραγμένο με συρματόπλεγμα, και στα μέσα Οκτωβρίου μεταφέρθηκαν στην Κέρκυρα και εγκαταστάθηκαν στο Παλαιό Φρούριο της πόλης.
Η κοίμηση στην Κέρκυρα
Στο Φρούριο, ο πατήρ Αρσένιος έμενε μαζί με την οικογένεια Εζνεπίδη, τους γονείς του βρέφους που είχε βαπτίσει. Λειτούργησε δύο φορές στον ναό του Αγίου Γεωργίου μέσα στο Φρούριο και πήγε να προσκυνήσει το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνος και τους τάφους των Αγίων Αποστόλων Ιάσονος και Σωσιπάτρου, που έφεραν το Ευαγγέλιο στην Κέρκυρα.
Ύστερα από λίγες μέρες αρρώστησε. Ο γιατρός ζήτησε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, κι εκείνος παρακαλούσε με δάκρυα τα πνευματικά του παιδιά να τον αφήσουν να πεθάνει κοντά τους. Εκείνα όμως τον πήγαν, από αγάπη, πιστεύοντας ότι εκεί θα γινόταν καλά. Στο νοσοκομείο ο ψάλτης Πρόδρομος προθυμοποιήθηκε να του πλύνει τα ρούχα, αλλά ο πατήρ Αρσένιος του είπε να μην κουράζεται, γιατί σε δύο μέρες τα ρούχα αυτά θα έμπαιναν στο χώμα. Σε όσους έρχονταν να τον δουν μιλούσε για την ψυχή, που χρειάζεται περισσότερη φροντίδα από το σώμα, το οποίο θα γυρίσει στο χώμα. Ήταν το τελευταίο του κήρυγμα.
Εκείνες τις μέρες του εμφανίστηκε η Παναγία, του ανήγγειλε ότι πλησιάζει η αναχώρησή του και του έδειξε τα μοναστήρια του Αγίου Όρους. Τα διηγήθηκε όλα στον ψάλτη Πρόδρομο με δάκρυα χαράς. Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, το βρέφος που βαπτίστηκε στα Φάρασα θα ανέβαινε και το ίδιο στο Άγιον Όρος.
Κοινώνησε των Αχράντων Μυστηρίων και ζήτησε να τον αφήσουν μόνο, για να μην ενοχλεί κανείς την προσευχή του. Στις 10 Νοεμβρίου 1924 παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Θεού, κρατώντας σφιχτά στο στήθος του το τεμάχιο από τα λείψανα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, που είχε γυρίσει να πάρει από τα Φάρασα. Δεν άφησε πίσω του τίποτε άλλο από μερικά παλιωμένα βιβλία. Έτσι εκπληρώθηκε, όπως μαρτυρεί ο Όσιος Παΐσιος, ό,τι τους είχε προείπει. Ήταν η ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία τιμά, μαζί με άλλους από τους Εβδομήκοντα Αποστόλους, και τον Άγιο Σωσίπατρο, στον τάφο του οποίου είχε προσκυνήσει λίγο νωρίτερα.
Τον έθαψαν στο νεκροταφείο της πόλης, στο τμήμα των κληρικών, και τα πνευματικά του παιδιά έβαλαν πάνω στον τάφο μια μαρμάρινη πλάκα με το όνομά του.
Τα λείψανα στη Σουρωτή
Τον Οκτώβριο του 1958 ο Όσιος Παΐσιος, μοναχός πλέον, άνοιξε τον τάφο στην Κέρκυρα και μετέφερε τα λείψανα στην Κόνιτσα της Ηπείρου, όπου είχε εγκατασταθεί η οικογένειά του μαζί με άλλους Φαρασιώτες. Το 1970 τα μετέφερε στη γυναικεία Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στη Σουρωτή, κοντά στη Θεσσαλονίκη, που ιδρύθηκε το 1967 με τη συμπαράστασή του και υπό την πνευματική του καθοδήγηση. Από τότε όσοι έρχονται στα λείψανα του Αγίου Αρσενίου μαρτυρούν πολλές εμφανίσεις και θαύματα. Στις 11 Φεβρουαρίου 1986 το Οικουμενικό Πατριαρχείο τον κατέταξε στο αγιολόγιο και όρισε να τιμάται η μνήμη του στις 10 Νοεμβρίου, την ημέρα της εκδημίας του προς Κύριον. Ο τάφος στην Κέρκυρα αναστηλώθηκε το 1995, και εκεί τελείται κάθε χρόνο ακολουθία την ημέρα της μνήμης του.
Ο Όσιος Παΐσιος έλεγε γι' αυτόν: «Ο λογισμός μου λέγει ότι η μεγαλύτερη θεία δράση του Αγίου Πατρός τώρα αρχίζει». Πίστευε ότι, ευρισκόμενος κοντά στον Θεό, ο Άγιος Αρσένιος μπορεί τώρα να βοηθά τους πονεμένους γρηγορότερα και περισσότερο απ' ό,τι όσο ζούσε.
Ο Όσιος Παΐσιος εκοιμήθη το 1994 στη Σουρωτή, και το 2015 το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατέταξε και αυτόν στο αγιολόγιο. Ο τάφος του βρίσκεται δίπλα στον ναό του Αγίου Αρσενίου στη μονή, ώστε ο πνευματικός του διάδοχος αναπαύεται σήμερα κοντά στα λείψανα εκείνου που τον βάπτισε.
Ο βίος του Αγίου Αρσενίου είναι ο βίος ενός μοναχού που έζησε μέσα στους ανθρώπους, σε ένα χωριό κάτω από ξένη εξουσία, και φύλαξε την καρδιά του ακέραιη για τον Θεό. Μιλούσε λίγο και κρυβόταν όσο μπορούσε, και η ενέργεια της χάριτος φαινόταν σε εκείνους που θεράπευε. Συνόδευσε το ποίμνιό του στον δρόμο της προσφυγιάς ως το τέλος και πέθανε ανάμεσα στους δικούς του, μακριά από τον τόπο του. Πριν φύγει από την Καππαδοκία, άφησε πίσω του έναν καλόγερο, όπως ποθούσε, και μέσω εκείνου του καλόγερου το όνομά του έφτασε στους πιστούς όλου του κόσμου.
Όσιε Πάτερ Αρσένιε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ υπέρ ημών!
Πηγές
- Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, Ο Πατήρ Αρσένιος ο Καππαδόκης, Ιερό Ησυχαστήριο «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή, 1979· αγγλική μετάφραση: Saint Arsenios the Cappadocian, Souroti, 1989 και 2001.
- Pemptousia, The life of Saint Arsenios the Cappadocian, μέρη 1–3 (μετάφραση από το βιβλίο του Οσίου Παϊσίου).
- Κωνσταντίνος Π. Θύμης, «Ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης (1840-1924) και ο τάφος του στην Κέρκυρα», Orthodoxia News Agency, 10 Νοεμβρίου 2020.
- Ιερομόναχος Χριστόδουλος Αγιορείτης, Ο Γέρων Παΐσιος, Άγιον Όρος, 1994 (ο κατάλογος των ψαλμών που χρησιμοποιούσε ο Άγιος Αρσένιος)· αγγλική μετάφραση: «Blessing-Psalter of St. Arsenios of Cappadocia», Internet History Sourcebooks, Fordham University.
- Sfântul Arsenie Capadocianul, ρουμανική έκδοση, αποσπάσματα στο ενοριακό φύλλο της Ενορίας της Αναστάσεως του Κυρίου – Dacia, Νοέμβριος 2023.
- Orthodox Church in America, «Venerable Paisios of the Holy Mountain».
